ดำเนินการ หรือ Operators
· หลักการคือ กำหนดค้นโดยใช้ตัวดำเนินการ AND OR NOT
· การค้นด้วย Key word นั้นต้อง combine with operators Boolean เช่น NEAR, OR ,NOT ,AND
· ทุกฐานข้อมูลต้องใช้ Operators แน่นอน ร้อยเปอร์เซ็น
· ที่นิยมที่สุดคือ AND ถ้าผู้ใช้เว้นวรรคคำไว้ ระบบจะเติมคำว่า AND โดยอัตโนมัติ
· ทุกฐานข้อมูลจะมี Search tips อธิบาย เช่น ฐานข้อมูล CMUL OPAC
AND
· เป็นการเชื่อมกลุ่มคำที่ทุก ๆ คำต้องปรากฏขึ้นมาในเอกสารฉบับเดียวกันเป็นการระบุการสืบค้นให้แคบลง
· คือ คำทุกคำที่กำหนดลงไป ต้องปรากฏในเอกสาร
· เช่น television AND violence
· ต้องปรากฏทั้ง 2 คำขึ้นมา ถ้าปรากฏแค่คำเดียวไม่เอา
· AND จะค้นจากทุกๆฟิว ในฐานข้อมูล ปลอดภัยสำหรับผู้ใช้มากที่สุด
· ต้องใช้ AND ไม่ใช้ and
· ใช้สำหรับคำที่มีความหายต่างกันและไม่เหมือนกัน
· บางฟิวอาจไม่มีเนื้อหาหรือสัมพันธ์กับคำที่เรากำหนดลงไป ยิ่งพิมพ์คำเยอะรายการที่ได้มาจะยิ่งน้อยลง
· OR
· เป็นการเชื่อมคำที่คำใดคำหนึ่งหรือทั้งหมดให้ปรากฏขึ้นมา เป็นการขยายการสืบค้นให้กว้างขึ้น
· ใช้กับคำที่มีความหมายเหมือนกัน
· เป็นการกำหนดคำค้นที่ให้ปรากฏคำใดก็ได้
· เช่น A OR B = A + B รายการ
NOT
· เป็นการเชื่อมคำโดยให้ลบคำที่ระบุหลัง NOT ออกจากเอกสารชุดนั้น
· บางฐานใช้ WITH OUT
· Cat NOT Dog = เอาแต่ฐานข้อมูลที่มี CAT คำเดียว
AND OR NOT
ใช้เมื่อไหร่ก็ได้ ขึ้นอยู่กับว่าอยากได้อะไร เช่น
· jazz OR blues = ได้เอกสารที่เกี่ยวกับ jazz และ blues ทั้งหมด
OR ขยายขอบเขตทั้งหมด
· jazz AND blues = ได้เอกสารที่เกี่ยวข้องกับ เรื่องที่เปรียบเทียบระหว่าง jazz และ blues
· jazz NOT blues = ได้เอกสารที่เกี่ยวกับ jazz เท่านั้น
ตัวกับระยะและการค้นแบบวลี ( Proximity & Phrase search )
· ยิ่งคำอยู่ใกล้กันมากเท่าไหร่ ยิ่งสัมพันธ์กันมากเท่านั้น
· AND OR NOT เป็นการกำหนดให้คำที่กำหนด อยู่ห่างกันเท่าไหร่ก็ได้
· NEAR = คำทั้ง 2 คำต้องอยู่ไม่เกินระยะที่กำหนด โดยทั่วไปฐานข้อมูลจะกำหนดให้ห่างกันไม่เกิน 10 คำ โดยคำที่กำหนดนั้นจะสลับก่อนหลังก็ได้
· WITH / WITHIN = มีความหมายเช่นเดียวกับ NEAR
· ADJACENT = คือไม่อนุญาตให้กลับหน้ากลับหลังและต้องเรียงลำดับตามที่กำหนดเท่านั้น
การใช้ตัวย่อ N W ADJ
· กำหนดระยะตามต้องการ
· เช่น moon NEAR river = เป็นระยะห่างกำหนดโดยปริยาย
moon N5 river = หมายถึง อนุญาตให้ moon และ river ห่างกันไม่เกิน 5 คำ
ความแตกต่างของผลค้น NEAR และ ADJACENT
· เช่น hot NEAR dog => ผลค้นคือ The dog ran after the cat …
It was a hot day and he stopped for some
Water…
hot ADJ dog => ผลค้นคือ After you vide on the roller coasters
, stop at the hot dog
การค้นแบบวลี
NEAR = คำใกล้กันตามที่กำหนด แต่จะอยู่ก่อนหรือหลังก็ได้
ADJ = คำใกล้กันตามที่กำหนด ( บางครั้ง )
Phrase = คำใกล้กันตามที่กำหนด โดยตามลำดับที่กำหนดเท่านั้น ใช้กับความต้องการที่เฉพาะเจาะจง
เครื่องหมายคำพูด “……”
· ถ้าใส่เครื่องหมายคำพูด จะเป็นไปตามลำดับติดต่อกันเท่านั้น “ Gone with the wind ”
· Google ไม่ต้องใส่ก็ได้ มันใส่ให้เอง
· เช่น gone with the wind = 3,030,149 results
“ gone with the wind ” = 317,278 results
การสืบค้นฐานข้อมูล
ฐานข้อมูลทั่วไปจะกำหนดให้ค้น 3 แบบ
1. กำหนดเนื้อเรื่อง
2. กำหนดคำสำคัญ
3. ค้นเฉพาะส่วน